راهنمای چگونگی انتخاب تخصص مورد نیاز

راهنمای چگونگی انتخاب تخصص مورد نیاز

مقدمه:

 بسیاری از بیماران در مراجعه به پزشک به نوعی سردرگمی دچار شده و قادر به تعیین تخصص مورد نیاز خود در ارتباط با نوع بیماری خویش نبوده و نیازمند راهنمایی میباشند لذا در این مقاله به اختصار در این رابطه توضیحاتی داده میشود.

بیماران و یا بستگان و همراهان آنها بر اساس یکی از راههای زیر پزشک و تخصص مورد نظر خودرا انتخاب و به وی مراجعه میکنند:

1-بر اساس شکایت اصلی بیمار که معمولا مهمترین مشکلی است که بیمار را آزار داده و به جستجوی خدمات پزشکی وادار میکند.

شایعترین نوع این شکایت ها معمولا درد است که میتواند یک یا بعضی از قسمتهای بدن را درگیر کند.از دیگر انواع این شکایات میتوان به شکایات مرتبط با سیستم های مختلف بدنی مثلا شکایات گوارشی، ادراری، اعصاب وروان، حرکتی، مغزی و غیره اشاره کرد.

بسیاری از این شکایات، ساده  وناشی از ابتلا به بیماریهای شایع بوده و در بسیاری از موارد بعد ازطی دوره زمانی محدود و کوتاه رو به بهبودی میروند و به اصطلاح پزشکی SELF LIMITED  میباشند. لذا در این موارد توصیه میشود که بیمار در ابتدا به پزشک عمومی یا پزشک خانواده طرف قرارداد خود یا بیمه درمانی مراجعه کرده و درصورت عدم بهبودی یا عارضه دارشدن بیماری و یا نیاز، حسب صلاحدید پزشک درمانگر اولیه به متخصص مربوطه ارجاع داده شود.

2-براساس توصیه پزشک معالج اصلی و اولیه: در سیستم های بهداشت و درمان پیشرفته معمولا مراجعه به پزشکان بر اساس سطوح درمانی بوده ودر اولین مرحله بیمار به پزشک عمومی که به عنوان پزشک خانواده بوده مراجعه کرده و در صورت نیاز به خدمات سطوح بالاتر درمانی، براساس توصیه و پزشک معالج و یا ارجاع مستقیم از طرف پزشک معالج به متخصص مورد نظر مراجعه میکند.

گاها به علت اورژانس بودن و یا دردسترس بودن ویا سهل تر بودن، بیمار در اولین مراجعه به مراکز درمانی بیمارستانی یا درمانگاهی مراجعه کرده و بر اساس تشخیص کادر درمانی مرکز موردنظر به تخصص مورد نیاز معرفی یا ارجاع داده میشود.

3-سومین راه استفاده از توصیه افراد آشنا به مسایل پزشکی و یا توصیه پیراپزشکان مورد وثوق ( مثلا پرستاران یا کارکنان مرتبط با خدمات بهداشتی و درمانی) است.

4- چهارمین راه بر اساس قضاوت وتصمیم گیری شخص بیمار یا بستگان(مثلا پدر و مادر یا برادر یا همسر) است.

5- در بعضی از موارد مثلا تروما و آسیب مستقیم بعضی از اندامها یا دستگاه های بدن و یا ابتلا به بیماریها و یا شرایط تهدید کننده حیات، بیمار لازم است سریعا به بیمارستان یا مراکز درمانی خاص مراجعه کرده و تعیین تخصص موردنیاز بر اساس تصمیم گیری پزشک یا درمانگر شاغل در مرکز مربوطه است.

چگونگی انتخاب تخصص براساس شکایت اصلی:معمولا در انتخاب پزشک براساس نوع شکایت و محل بروز آن میتوان تخصص مناسب را انتخاب کرد.مثلا در شکایات مرتبط با سیستم گوارشی یا سیستم ادراری باید به متخصصین داخلی یا فوق تخصص های گوارش و کلیه مراجعه کرد.بعضی از شکایات ممکن است مرتبط به یک سیستم خاص بوده ولی منشا آن میتواند از سایر سیستم ها یا ارگانهای بدن باشد.مثلا استفراغ یک شکایت مرتبط به سیستم گوارشی است ولی منشا آن میتواند گوارشی، مغزی، قلبی، ریوی، کلیوی ، عفونی و یا غیره باشد.در این موارد بهتر است در گام اول به پزشک خانواده یا مرتبطترین تخصص مراجعه کرده و بعد از انجام بررسی اولیه با نظر پزشک معالج اولیه یا متخصص مربوطه به تخصص دیگری ارجاع داده شده و یا مراجعه شود.

 در ادامه براساس تعدادی از شکایات اصلی، تخصص های موردنیاز معرفی میگردند.

1- تب: تب معمولا اولین واصلیترین علامت ابتلا به بیماری میکروبی و عفونی است.لذا در این مورد خاص و در صورت طولانی شدن زمان ابتلا به بیماری و تب ناشی از آن، بهتر است در ابتدا به متخصص بیماریهای عفونی و یا متخصص داخلی مراجعه شود.

2-سردرد: علل مختلفی دارد ولی در ابتدا بهتر است به متخصص داخلی مغز و اعصاب مراجعه شودوسایر تخصص های مرتبط عبارتنداز: گوش و حلق وبینی، عفونی، چشم پزشکی، روان پزشکی

3- فشارخون: در صورت ابتلا به فشار خون ونیاز به پیگیری و مراقبت میتوان به متخصص قلب، متخصص داخلی، فوق تخصص نفرولوژی و یا فوق تخصص غدد مراجعه کرد.

4- سرگیجه:تخصص های مرتبط عبارتند از:تخصص داخلی اعصاب، تخصص گوش و حلق و بینی

5- درد و یا تورم مفاصل: تخصص های مرتبط عبارتند از: ارتوپدی، فوق تخصص داخلی روماتولوژی،جراحی مغز و اعصاب و داخلی اعصاب (در صورت گرفتاری مفاصل ستون فقرات کمری)،

6-درد گردن و کمر: متخصص جراحی مغز و اعصاب، ارتوپدی ، فوق تخصص روماتولوژی

7-ابتلا به دیابت: متخصص داخلی، فوق تخصص غدد،

8-بیماری های تیرویید: متخصص داخلی، فوق تخصص غدد، جراحی عمومی

9-ورم ناگهانی تمام یا قسمتی از بدن(ادم): فوق تخصص نفرولوژی، متخصص قلب، متخصص داخلی، فوق تخصص گوارش و کبد،

10-کم خونی: متخصص داخلی، فوق تخصص خون وانکولوژی

11-بیماری کلیوی: متخصص داخلی، فوق تخصص تفرولوژی، متخصص ارولوژی

12-بیماری ریه و مجاری تنفسی: متخصص داخلی، فوق تخصص ریه

انتخاب متخصص بر اساس بیماریهای مرتبط با هر تخصص: بسیاری از تخصص ها بر اساس اسم عضو یا ارگان بوده و مستقیما به بیماری های مربوط به همان عضو یا ارگان مرتبط هستند و بیمار به راحتی میتواند بر اساس درد همان عضو تخصص مورد نظر را انتخاب کند.مثلا بیمار قلبی به متخصص قلب و بیمار پوستی به متخصص پوست مراجعه میکند.

 در زیر لیستی از سایر تخصص ها وبیماریهای مرتبط به آنها معرفی میگردند:

1-تخصص روانپزشکی: بیماریهای مرتبط به تغییر خلق وخو مثلا افسردگی، انواع جنون، اضطراب، وسواس، ترسهای مرضی، اعتیاد به الکل یا داروهای روانگردان،

2-تخصص مغز و اعصاب:بیماریهای مرتبط به سر و جمجمه و نخاع، اختلالات حرکتی و حسی یکطرفه و دوطرفه در دستها و پاها، سردردهای خیلی شدید یا دوره ای یا مقاوم یا مکرر یا افزاینده، تشنج و صرع، انواع فلج ها،اختلال هشیاری، تیک های عصبی، ضعف عضلانی منتشر یا پیشرونده،دردهای مزمن گردن یا کمر، فلج اعصاب صورت،

3-فوق تخصص داخلی غدد: اختلالات رشد و قد کشیدن، بیماری های تیرویید، دیابت، پرنوشی و پرادراری مرضی، کمبود یا افزایش هورمونهای جنسی، سایر اختلالات مرتبط با هورمون های بدن، فشارخون، پرمویی و یا ظاهر مردانه در زنان،

4-فوق تخصص داخلی روماتولوژی: تورم و دردهای مزمن مفصلی، بیماریهای روماتیسمی، روماتیسم قلبی،

5-تخصص گوش و حلق وبینی:بیماری های مرتبط به گوش وبینی و دهان وگلو، سرگیجه ناگهانی و شدید و یا مقاوم، تغییر و یا خشونت صدا،

6-فوق تخصص داخلی خون و انکولوژی: کم خونی، تالاسمی، سیکل سل، هموفیلی، کلیه بیماری های مرتبط با خون، انواع سرطان های خون

7-تخصص ارتوپدی: کلیه جراحات و آسیب های مربوط به دست و پا و شانه و لگن، درد مفاصل دست و پا و شانه ولگن

8-تخصص جراحی مغز و اعصاب: کلیه جراحات و آسیب های مرتبط به سر و گردن و کمر، درد مفاصل گردن وکمر، درد دیسک بین مهره ای، تومور مغزی یا نخاعی

9-تخصص ارولوژی: بیماریهای کلیه و مثانه و مجاری ادرار در هر دو جنس زن ومرد، بیماریها و آسیب های مرتبط به دستگاه تناسلی مردانه ،نازایی با علت مرتبط به زوج

10-فوق تخصص داخلی نفرولوژی: بیماریهای مرتبط به کلیه ، فشار خون، دیالیز، ورم عمومی و یا ورم صورت،دستها و یا پاها،

ارسال نظر